PL EN
Związki ks. Alfonsa Mańkowskiego z Warmią i Mazurami
 
 
Więcej
Ukryj
1
Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Jan Chłosta   

janchlosta@wp.pl Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego, Olsztyn, Polska
Data nadesłania: 13-01-2022
Data ostatniej rewizji: 15-03-2022
Data akceptacji: 17-03-2022
Data publikacji online: 26-04-2022
Data publikacji: 29-04-2022
 
KMW 2022;316(1):89–106
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wywodzący się spod Grudziądza wybitny badacz Pomorza i długoletni prezes Towarzystwa Naukowego w Toruniu ks. Alfons Mańkowski (1870-1941) jeszcze w 1912 r. zainteresował się Mazurami. Przyjechał do Rucianego i Ukty, odwiedził starowierców w Wojnowie, potem zawitał do Mikołajek, Giżycka i Starych Juch. Dwa lata później dotarł do Działdowa, zarejestrować zniszczenia dokonane przez Rosjan w pierwszej wojnie światowej. Z obu wyjazdów wydrukował dłuższe relacje w poznańskim Tygodniku Ilustrowanym „Praca”. Duszpasterzując w latach 1910-1920 w Złotowie pod Lubawą, napisał kilka opracowań o ruchu polskim na tych ziemiach, w tym także w 1922 roku opublikował w dodatku do „Gazety Gdańskiej” pod nazwą „Pomorze” dwa listy Gustawa Gizewiusza. Warmii poświęcił kilka ważnych publikacji, w tym o piśmiennictwie polskim, duchownych z Warmii, którzy nieśli posługę religijną na Pomorzu. Szerzej zajął się zwyczajami i wierzeniami warmińskimi. W omówieniu ich dopomógł mu Andrzej Samulowski z Gietrzwałdu.
 
REFERENCJE (11)
1.
Szyfer Anna, Zwyczaje, obrzędy i wierzenia Mazurów i Warmiaków, Olsztyn 1975.
 
2.
Oracki Tadeusz, Rozmówiłbym kamień… Z dziejów literatury ludowej oraz piśmiennictwa regionalnego Warmii i Mazur w XIX i XX wieku, Warszawa 1976.
 
3.
Słownik biograficzny Warmii, Mazur i Powiśla XIX i XX wieku (do 1945 roku), Warszawa 1983.
 
4.
Pauch S., Ksiądz Alfons Mańkowski niestrudzony badacz przeszłości, w: Współtwórcy pelplińskiej szkoły historycznej. Referaty wygłoszone na V konferencji popularno-naukowej 30 października 2021 r: Wielcy ludzie małego Pelplina, red. B. Wiśniewski, Pelplin 2021.
 
5.
Podlaszewska Krystyna, Ks. Alfons Mańkowski historyk piśmiennictwa pomorskiego, „Zeszyty Naukowe UMK. Nauki Humanistyczno-społeczne. Nauka o książce” 1962, nr 7.
 
6.
Barczewski Walenty, Kiermasy na Warmii i inne pisma wybrane, wydał i wstępem poprzedził W. Ogrodziński, Olsztyn 1977.
 
7.
Chłosta Jan, Posłowie, w: Piśmiennictwo polskie w XIX i XX stuleciu nie tylko na Warmii przez ks. W. Barczewskiego, opracował i przypisami opatrzył J. Chłosta, Olsztyn 2015.
 
8.
Był Polakiem w słowie i czynie… Nad biografią Alojzego Śliwy (1885–1969), Olsztyn 2021.
 
9.
Die polnische Sprachfrage in Preussen. Wybór materiałów zebrany i opatrzonych komentarzem przez G. Gizewiusza. Reedycję przygotował i przedmową oraz skorowidzem opatrzył W. Chojnacki, Poznań 1961.
 
10.
Liek Gustaw, Miasto Lubawa w Prusach Zachodnich z uwzględnieniem Ziemi Lubawskiej, przekład L. Lewandowska, red. nauk. A. Radzimiński, Lubawa 2016.
 
11.
Mross Henryk, ks., Bibliografia prac drukowanych ks. prałata Alfonsa Mańkowskiego, Studia Pelplińskie, 1974.
 
eISSN:2719-8979
ISSN:0023-3196